على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

44

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و چون اين قلعه از سنك سياه ساخته شده عثمانيها آن را قراآمد گويند و دار الملك ديار بكر است و ص كسى كه پر از صفت خوبى يا بدى باشد . و كشتى بار شده . آمد آمد ( mad - mad ) ا . پ . نزديكى و دنو و قرب . آمدانه ( mad ne ) و آمدانى ( mad ni ) ص و م ف پ . اتفاقى و عارضى و ناگهانى . و م ف . بىقصد و بىاراده . وا . در آمد و دخل و واردات . آمد رفت ( mad - raft ) ا . پ . دخول و خروج . و معامله و علاقه . و راه . و ا ج : . مسافرين . و آمد رفت داشتن ف ل . : مراوده و علاقه داشتن و ديدوبازديد با همديگر داشتن . و آمد رفت كردن : ديد و بازديد كردن . آمد شد ( mad - cod ) ا . پ . ديدوبازديد . و آمد و شد كردن : مراوده كردن و ديد و بازديد كردن . آمد شدن ( mad - codan ) ف ل . پ . آمدن و رفتن . آمدن ( madan ) ف ل . پ . خود را آوردن از جائى بجاى ديگر و وارد شدن و رسيدن . و پيدا شدن . و شدن . و از آن جهان آمدن : شفا يافتن از بيمارى سخت و بجنگ آمدن : مقابل شدن با حريف در جنگ . و به چشم آمدن : به چشم بد دوچار شدن . و گرفتار آفت و آسيب شدن . و به حال خويش آمدن : حس پيدا كردن و هوشيار شدن . و بدست آمدن : در تحت تصرف واقع شدن . و بدندان خوش آمدن : موافق ميل بودن . و خوش آيند شدن . و به زبان آمدن : حرف زدن و سخن گفتن . و بر سر آمدن : غالب شدن . و افزون گرديدن . و برداشته شدن . و بسر آمدن : بانجام رسيدن . و موقوف شدن . و باز داشته شدن . و بمنتها رسيدن . و به كار آمدن : سودمند بودن و فايده داشتن . و بوجود آمدن : زائيده شدن و توليد شدن . و خوب آمدن : نيك بودن - ضد بد آمدن - . و پديد آمدن : ظاهر گشتن و آشكار شدن . و بشمار آمدن : در حساب داخل شدن . و در كار آمدن : سود دادن و به كار مشغول شدن . آمدن ( madan ) ا . پ . ورود و وصول . و دخول . آمدنگاه ( madan - g h ) ا . پ . محل آمدن . و هنگام آمدن و گاه ملاقات و ديدار . و فراهم‌گاه . آمدنى ( madani ) ص . پ . كسى يا چيزى كه امكان آمدن در آن باشد . وا . محصول و مداخل و درآمد . و خراج و باج . و حاصل . و هنگام رسيدن مال‌التجارهء عمومى . و مزد . و هر محصول اعلائى . آمدورفت ( mado - raft ) ا . پ . علاقه . و معامله . و آمدوشد . آمدوشد ( mado - cod ) ا . پ . مراوده و آمد و شد . آمده ( made ) ص . پ . كسى كه خود را از جائى به جائى آورده باشد و رسيده . وا . لطيفه و بديهه . آمده‌گير ( made - gir ) ا . پ . دريافت كننده . و تهنيت‌گوى و خوش‌آمدگوى . آمديه ( madie ) ا . پ . هر آنچه بر مال افزون گردد و علاوه بر آن شود و ضد رفتيه و درآمد نيز گويند . آمر ( mer ) ص . ع . امردهنده و فرمان دهنده و فرماينده . و متعدد . و كامل . و خردمند و بادانش . وا . روز پنجم يا هفتم برد العجوز . و ماه اول از سال هجرى يعنى ماه محرم . آمرا ( mr ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - ميوه‌اى كه بهندى آن را مانگو مىگويند . آمرا ( mr ) ا . پ . بلغت زند و پازند الاغ . و شراب . آمرة ( merat ) ا . ع . فرمان . ج : اوامر . آمرك ( mrak ) ا . پ . ميوهء درخت اراك . آمرز ( morz ) ص . پ . بخشانيده و عفو كننده و معذور دارنده . آمرزش ( morzec ) م ح . پ . آمرزيدن . وا . بخشش و مغفرت و عفو . آمرزگار ( morzg r ) ص . پ . غفور و يكى از صفات بارى تعالى مىباشد كه گناهان بندگان خود را مىپوشاند و مىبخشد . آمرزگارى ( morzg ri ) ا . پ . مغفرت و شفقت . و اين كار مخصوص بخداى تعالى مىباشد كه از گناه بندگان چشم مىپوشاند . آمرزنده ( morzande ) ص . پ . غافر و رحيم . و از صفات خداى تعالى جل شأنه . آمرزيدن ( morzidan ) ف م . پ . بخشيدن گناه و چشم پوشيدن از آن . و پنهان كردن آن . و مغفرت نمودن . و صدور اين فعل مخصوص بخداى تعالى جل شأنه است . آمرزيده ( morzide ) ص . پ . مغفور و بخشيده شده از گناه . آمرغ ( morq ) ا . پ . نفع و فايده و ذخيره و انبار و خزانه . و مايه و سرمايه . و اصل . و قدر و شأن . و حصه و مقدار . و قيمت . و قدرى و برخى . و قوت . و رتبه و مرتبه . و ص . كم و قليل و اندك . آمرغ ( morq ) و ( marq ) ا . پ . اصل و بنياد . و زبده و خلاصهء هر چيزى . آمر نون و القلم ( mere - nun - valqalam ) ا خ . پ . مأخوذ از تازى - حضرت رسالت پناهى صلى اللّه عليه و آله . و اشاره به حضرت بارى تعالى .